Faizsiz Kazanç da Fon Yatırımı ile Mümkün Nasıl mı?

Faizsiz fon yatırımı. Bu yazımda faiz hassasiyeti olan yatırımcılar için yatırım fonları nelerdir, kaç çeşittir bunları hep birlikte öğrenelim.

Netice itibariyle faiz konusunda da hassasiyeti olan yatırımcılar var. “Ben faize bulaşmak istemiyorum, fon yatırımında bunun bir yolu var mı?” diyenler için.. İşte faizsiz fon yatırımı.. Buyrun başlayalım;

Faizsiz yatırımcılar için “Katılım” kelimesi çok da yabancı gelmeyecektir. Ama bilmeyenler için önce bu tanımdan başlayalım;

TDK’ya baktığınızda bunun “katılma işi, katılma eylemi” şeklinde bir tanımla karşılaşırsınız. Ancak yatırım literatüründe bu kelimenin karşılığı “Faizsiz kazanç ve islami finans prensiplerine uygun bir şekilde gerek finansman sağlarken gerekse fon toplarken paylaşmaya dayanan bir yaklaşım ile yatırım” şeklindedir.

Tabi bu noktada acaba bir “denetim mekanizması” var mı diye sorabilirsiniz. Olmaz olur mu?

“İcazet belgesi” diye bir belge duydunuz mu? İnternetten araştırabilirsiniz. Bu belge olmadan faizsiz kazanç prensibinden asla bahsedilemez. İşte içerisinde “katılım” ibaresi geçen bir yatırım fonu bu belgeyi almak ve yatırımcılarına ibraz etmek zorundadırlar. Belge bir heyet huzurunda onaylanır ve yürürlüğe girer. Denetim mekanizmaları tarafından sürekli kontrol edilir.

Eğer bir katılım fonuna yatırım yapıyorsanız, mutlaka o fonun icazet belgesi olup olmadığını kontrol edin. Genelde Kamuyu Aydınlatma Platformunda o fonun detaylarına girdiğinizde, bildirimlerin içerisinde mutlaka bulabilirsiniz. Mesela bir icazet belgesi örneği (tamamen örnek amaçlıdır, yatırım tavsiyesi içermez);

 

“Katılım” adı altında fonlar kendi arasında çeşitlenir. Bunları kısaca özet geçelim.

1. Katılım Hisse Senedi Fonları

Fon toplam değerinin en az %80’i ile BIST’te işlem gören, uluslararası kabul görmüş faizsiz finans ilkelerine göre faaliyet gösteren şirketlerin ihraççı paylarına yatırım yapar. Kesinlikle faiz kazancı sağlayan bir şirkete ve/veya faiz kazancı sağlayan herhangi bir yatırım enstrümanına yatırım ya-pa-maz-lar!

Geri kalan % 20’ si (en fazla) ise kira sertifikaları, katılma hesapları, ve Portföy Yönetim Danışma Kurulunun icazet verdiği ortaklık payları ve altın ve diğer kıymetli madenlere yatırılır.

Eğer o hisse senedi sonradan faiz ile ilgili bir kazanç elde etmeye başlarsa, bir diğer deyişle o hisse “BIST Katılım Endeksinden” çıkarılırsa, bahse konu olan hisse senedi, fiyatına bakılmaksızın portföyden çıkarılır ve yeni stratejiler değerlendirilerek aynı prensip ile devam edilir.

Yine diğer hisse senedi fonlarında da olduğu gibi bu fonlarda da her bir hisse portföyde en fazla %10 kadar tutulabilir. Kazançtan da herhangi bir stopaj vergisi kesilmez. Yani stopajdan muaftır.

2. Katılım Kira Sertifikaları Fonları

Yatırım Fonları | Ziraat Katılım

Katılım adı altında en çok karşılaşılan fon türlerinden biridir. Kira sertifikalarının ne olduğunu ve mantığını fonlar sekmesindeki başlık altında açıklamıştım. Tekrar bir hatırlayalım;

10-15 kişi bir araya geldiğinizi düşünün. Paraları ortaya koydunuz, önce bir arazi aldınız ve üstüne bir bina diktiniz. Bu binada da diyelim ki 40 tane daire olsun. Daireler ister ev ister ofis olarak kullanılsın. Her bir daireyi tek tek kiraya verdiniz ve artık bir “kira geliri” ne sahip olmuş oldunuz. Bunu da aranızda kırışmaya başladınız. Aslında ortak bir girişimde bulunmuş oldunuz.

İşte kira sertifikalarının en basit yolla anlatımı budur. Kira sertifikası dediğimiz, bu kâr paylarının paydaşlara bölünmesidir. Bir diğer ismi de faizsiz bonodur. Yani faiz hassasiyeti olanlar için gayet uygun bir yatırım aracıdır.

TEFAŞ çatısı altında işlem gören kira sertifikaları fonları, katılım fonları arasında altın fonu ile birlikte çok yaygın kullanılır. TL bazlı olanlarının yanında sayısı az da olsa “döviz” bazlı kira sertifikaları ve bunların fonları da mevcuttur. Döviz bazlı olanlar genellikle döviz getirisinin bir miktar üstünde getiri sağlar. TL bazlılar ise TL değeri üzerinden değerlendiği için yalnızca kira gelirleri üzerinden değerlenir.

3. Katılım Altın Fonları

Yine İslami kazanç felsefesi güden altına dayalı yatırım fonlarıdır. Altın fiyatları ile doğrudan etkilenir.

Fon toplam değerinin en az %80’i devamlı olarak altına ve altına dayalı sermaye piyasası araçlarına, en fazla % 20’ si ise kira sertifikaları, katılma hesapları, ve Portföy Yönetim Danışma Kurulunun icazet verdiği ortaklık payları ve altın ve diğer kıymetli madenlere yatırılır. Faizsiz yabancı yatırım araçları fon portföyüne dahil edilebilir.

YATIRIM FONLARI DOSYASI — Zeynep Candan Aktaş

Ancak, fon portföyüne dahil edilen yabancı para ve sermaye piyasası araçları fon toplam değerinin %80’i ve fazlası olamaz.

4. Katılım Sepet Para Piyasası Fonları

Katılım fonları arasında en risksiz olanlarıdır. Fon toplam değerinin tamamı devamlı olarak vadesine en fazla 184 gün kalmış likiditesi yüksek para ve sermaye piyasası araçlarına yatırılır ve fon portföyünün günlük olarak hesaplanan ağırlıklı ortalama vadesi 45 günü aşamaz.

Bu fonlarda portföye dahil edilebilecek varlıklar kesinlikle ve kesinlikle uluslararası kabul görmüş faizsiz finans ilkelerine uyumlu finansal varlıklardan ibarettir. Yine icazet belgesi olmadan faaliyet gösteremezler.

5. Çoklu Varlık Katılım Fonları ve Değişken Katılım Fonları

Bu başlık altındaki katılım fonları da çeşitli enstrümanlardan herhangi bir orantısal ilkelere bağlı olmaksızın sepet mantığı ile yatırım yaparlar.

Stratejik ve taktiksel varlık dağılımının aktif biçimde yönetilmesi suretiyle portföy çeşitliliği sağlanır. Fon stratejisi kapsamında, katılım esaslarına uygun para ve sermaye piyasası araçlarına yatırım yapılarak; orta-uzun vadede kar payı endeksi üzerinde getiri elde edilmesi hedeflenir. Fon portföyünde yatırım yapılan tüm varlıkların işlem türü itibarıyla uluslararası katılım esaslarına uygun olması, faizsiz/katılım finans ilkelerine uygunluğu onaylanmış olan endekslerde yer alması ve/veya faizsiz/katılım finans ilkelerine uygunluğunun bir danışman/danışma kurulu tarafından onaylanmış olması zorunludur. “Yatırım fonu ve borsa yatırım fonu portföylerinin içeriğinde faize dayalı enstrüman bulunmaması esastır”

Bu fonlarda yabancı borsa yatırım fonları da mevcuttur. Bunlar da yine uluslararası “katılım” şartlarına tabidir. Genellikle konu faiz olunca daha çok müslüman ülkelerin Borsa Yatırım Fonları kullanılır.

The First Islamic ETF.pdf - Assaif

Değişken katılım fonları ise TEFAŞ ta baktığınızda isimleri “Birinci Katılım Fonu, İkinci Katılım Fonu” şeklindedir. Yine belirli bir orana bağlı kalmaksızın piyasa koşulları doğrultusunda İslami Faiz kuralları çerçevesinde değişken bir strateji ile yatırım yaparlar.

Şimdilik anlatmak istediklerim bunlar. Piyasalarda Katılım Fonları ile ilgili değişimler olduğu sürece bu konu hakkında mutlaka güncel bilgiler ile katkı sağlamaya elimden geldiği kadar devam edeceğim.

Saygılarımla

2 thoughts to “Faizsiz Kazanç da Fon Yatırımı ile Mümkün Nasıl mı?”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.